Grzyby reishi od tysięcy lat zajmują wyjątkowe miejsce w historii medycyny naturalnej. Dziś, gdy nauka coraz dokładniej bada ich skład chemiczny, zainteresowanie nimi stale rośnie. Zanim sięgnie się po suplement diety zawierający reishi, warto poznać zasady bezpiecznej suplementacji — odpowiednie dawkowanie, formy preparatów, pory przyjmowania oraz istotne przeciwwskazania. Poniższy artykuł porządkuje całą tę wiedzę w jednym miejscu.
Grzyby reishi – czym jest ten grzyb i dlaczego wzbudza zainteresowanie?
Ganoderma lucidum, znana powszechnie jako reishi lub lingzhi, to gatunek należący do grupy grzybów funkcjonalnych. Nazwa reishi pochodzi z języka japońskiego, natomiast chińskie określenie lingzhi oznacza dosłownie „grzyb duchowy” lub „grzyb boski”. Reishi wyróżnia się charakterystycznym, lakierowanym kapeluszem w kolorze czerwonobrązowym oraz intensywnym, gorzkim smakiem, który sprawia, że w formie surowej niemal nie jest spożywany jako pokarm.
Zainteresowanie tym gatunkiem wynika przede wszystkim z jego bogatego i złożonego składu biochemicznego. Grzyby reishi zawierają unikalne połączenie polisacharydów, triterpenoidów, związków fenolowych oraz składników mineralnych, które są przedmiotem badań naukowych.
Historia i tradycyjne zastosowanie – grzyb nieśmiertelności ze starożytnych Chin
Grzyby reishi były stosowane w tradycyjnej medycynie chińskiej od ponad 4000 lat. W dawnych Chinach reishi był zarezerwowany wyłącznie dla cesarzy i najwyższych elit, co podkreśla jego wyjątkowy status jako symbolu długowieczności. Jego zastosowanie opisywano już w jednym z najstarszych tekstów medycznych świata — Shen Nong Ben Cao Jing, czyli Klasycznym Zbiorze Wiedzy o Ziołach Cesarza Shen Nonga.
W tradycyjnej medycynie chińskiej reishi stosowano w celu harmonizowania energii życiowej Qi oraz Ducha Shen. Stąd wywodzi się popularne określenie „eliksir długowieczności” — miano grzyba nieśmiertelności reishi nosiło nieprzypadkowo. Ganoderma lucidum do dziś pozostaje jednym z najszerzej stosowanych surowców w medycynie tradycyjnej Azji Wschodniej, a współczesne badania naukowe koncentrują się na analizie jego składu chemicznego.
Skład biochemiczny – co sprawia, że ganoderma lucidum wzbudza zainteresowanie nauki?
Zainteresowanie grzybami reishi wynika z obecności specyficznych składników aktywnych, które nie występują łącznie w żadnym innym powszechnie dostępnym surowcu naturalnym.
Polisacharydy i beta-glukany
Polisacharydy, a wśród nich przede wszystkim beta-glukany, to jedna z najważniejszych grup związków aktywnych w grzybach reishi. Są pozyskiwane metodą ekstrakcji wodnej i stanowią frakcję dobrze rozpuszczalną w wodzie. Procentowa zawartość beta-glukanów w ekstrakcie to jeden z kluczowych parametrów standaryzacji i oceny jakości produktu.
Triterpeny i kwasy ganoderyczne
Triterpeny — w tym ponad 140 zidentyfikowanych kwasów ganoderycznych — to związki odpowiedzialne za charakterystyczny gorzki smak reishi. Są słabo rozpuszczalne w wodzie, dlatego do ich pozyskania niezbędna jest ekstrakcja alkoholowa (etanolowa). Frakcja triterpenoidowa jest charakterystycznym markerem chemicznym gatunku Ganoderma lucidum i stanowi drugi — obok beta-glukanów — kluczowy parametr standaryzacji ekstraktu.
Związki fenolowe i pozostałe składniki aktywne
Reishi zawiera również związki fenolowe, ergosterol (prowitaminę D2) oraz składniki mineralne: cynk, selen, magnez i potas. Uzupełniają one ogólny profil odżywczy surowca, choć to zawartość polisacharydów i triterpenoidów stanowi główne kryterium oceny jakości ekstraktu.
Jak stosować grzyby reishi? Formy suplementów dostępne na rynku
Na rynku dostępne są różne formy suplementów z grzybem reishi. Każda z nich charakteryzuje się inną biodostępnością i profilem składników aktywnych.
Proszek z suszonego owocnika
Wysuszony owocnik grzyba mielony na proszek to najprostsza forma preparatu z reishi. Standaryzacja takiego produktu jest jednak trudna, a biodostępność składników aktywnych niższa niż w przypadku ekstraktów. Proszek można dodawać do napojów lub przyjmować w kapsułkach.
Ekstrakt standaryzowany
Ekstrakty standaryzowane to forma suplementów, w których zawartość polisacharydów (zwłaszcza beta-glukanów) i triterpenoidów jest kontrolowana, co zapewnia powtarzalność składu każdej dawki. Ekstrakty charakteryzują się wyższą biodostępnością niż surowy proszek.
Standaryzowany ekstrakt podwójny zawiera zarówno beta-glukany (pozyskiwane w procesie ekstrakcji wodnej), jak i triterpeny (pozyskiwane w procesie ekstrakcji alkoholowej). Taki produkt oferuje pełny profil składników aktywnych charakterystycznych dla reishi.
Kapsułki, tabletki i proszki do napojów
Reishi dostępny jest w kapsułkach, tabletkach oraz proszku do rozpuszczania w napojach. Kapsułki są najwygodniejszą formą przyjmowania, ponieważ maskują charakterystyczny gorzki smak reishi. Proszek do napojów pozwala łatwiej regulować dawkę i łączyć reishi z innymi elementami codziennej rutyny.
Dawkowanie grzybów reishi
Dawkowanie reishi zależy od przyjętej formy preparatu. W literaturze podaje się zakresy od 1,5 do 9 g sproszkowanego grzyba dziennie lub od 200 do 1000 mg standaryzowanego ekstraktu dziennie, przy czym wartości te mogą różnić się w zależności od produktu. Przy wyborze ekstraktów standaryzowanych należy kierować się zawartością polisacharydów i triterpenoidów podaną na etykiecie — to ona określa rzeczywistą zawartość składników aktywnych w preparacie.
Pora przyjmowania reishi
Reishi można przyjmować o różnych porach dnia, zgodnie z zaleceniami producenta. Część użytkowników przyjmuje pierwszą dawkę na czczo, a kolejne przed posiłkami. Przy ekstraktach płynnych wygodne może być podzielenie dziennej porcji na dwa przyjęcia. W przypadku wątpliwości co do optymalnej pory należy kierować się informacją z etykiety konkretnego preparatu.
Jak długo stosować reishi? Zasady cyklicznej suplementacji
W literaturze sugeruje się prowadzenie suplementacji reishi w cyklach — np. 4–6 tygodni stosowania z przerwami — jednak szczegółowe zasady powinny być dostosowane indywidualnie i zgodne z zaleceniami producenta. Stosowanie bez przerwy, szczególnie w formie sproszkowanej i w wysokich dawkach, nie jest zalecane. Zasada cykliczności obowiązuje zarówno w przypadku proszku, jak i standaryzowanego ekstraktu.
—
Artykuł sponsorowany
